|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||
Istorijat Arhiva:::Istorijski arhiv "Timočka krajina"
|
|||||||||||||||||||||||
 Istorijski arhiv 1975-79. |
Na sastanku Radne zajednice, održanom 18. decembra 1973. godine, doneta je odluka da Arhiv dobije novo ime - Istorijski arhiv ''Timočka krajina'' Zaječar, koje i danas nosi. Ovo ime traje već pune tri decenije. Sa ukidanjem srezova, sva prava i dužnosti osnivača prema Arhivu preuzela je opština Zaječar. | ||||||||||||||||||||||
 Depo 1975-79. |
Arhiv Zaječara, kao međuopštinska ustanova, vršio je delatnost prikupljanja, zaštite, istraživanja, čuvanja i korišćenja arhivske građe i registraturskog materijala na području opština Zaječar, Knjaževac, Boljevac i Bor, koje predstavlja ne samo geografsku, nego i kulturnu, političku, privrednu i istorijsku celinu. | ||||||||||||||||||||||
| Na sastanku Radne zajednice radnika Istorijskog arhiva 5.12.1974. godine za direktora ustanove ponovo je izabran dotadašnji direktor Dragiša Jovanović. Dana 16. oktobra 1975. godine Sekretarijat za komunalno-stambene poslove donosi rešenje kojim se Istorijskom arhivu nalaže da u roku od 15 dana isprazni prostorije koje koristi u zgradi Opštinskog suda, i preseli se u prostorije bivše pešadijske kasarne. Drugog novembra 1975. godine počela je adaptacija prostorija u bivšoj kasarni za potrebe Arhiva, a u isto vreme počinje i preseljenje Arhiva. Petnaestog novembra 1975. godine završeno je preseljenje celokupne arhivske građe i svega ostalog inventara u još nedovršene prostorije. | |||||||||||||||||||||||
 Svetomir Petrović |
Zbog prelaska na novu dužnost dotadašnjeg direktora Dragiše Jovanovića, 9.12.1976. godine na sastanku radne zajednice Arhiva za vršioca dužnosti izabrana je Vidosava Begović, radnik Arhiva. Godine 1977, 25. avgusta izabran je Svetomir Petrović, politikolog iz Zaječara, za direktora Istorijskog arhiva "Timočka krajina" u Zaječaru. Broj zaposlenih je postepeno rastao, uz stalnu promenu radnika. Tako je 1975. godine bilo zaposleno 6, 1980. g. 9, 1983. g. 12, 1985. g. 14, 2003. g. 12 radnika i 2007. g. 15 radnika. |
||||||||||||||||||||||
 Zgrada Arhiva pre renoviranja 1978. |
Uz zalaganje kolektiva Arhiva i uz pomoć Skupštine opštine, društveno-političkih organizacija i SIZ-a kulture u Zaječaru, Zajednice arhiva Srbije i Republičke zajednice kulture, Arhiv dobija 1979. godine novu zgradu u Ulici maršala Tita 160, koja je prethodno adaptirana i prilagođena potrebama savremenog arhiva. | ||||||||||||||||||||||
| U ovoj zgradi, sagrađenoj 1932. godine, nalaze se radne prostorije, biblioteka sa čitaonicom, laboratorija i priručni depo. Uslovi za rad radnika su bili dobri, ali je arhivska građa još uvek najvećim delom bila smeštena u neodgovarajućim prostorijama bivše pešadijske kasarne. U toku 1983. godine Istorijski arhiv u Zaječaru, otvara Odeljenje u Boru. Teritorijalna nadležnost ovog Odeljenja prostire se na opštinu Bor i u njemu se nalazi arhivska građa državnih organa i organizacija, društveno - političkih organizacija, privrednih i prosvetnih organizacija ove opštine. Odlukom SO Bor od 5.6.1990. godine, radi obavljanja delatnosti zaštite arhivske građe i registraturskog materijala na teritoriji opštine Bor, Muzej rudarstva i metalurgije u Boru preuzima na upravljanje i korišćenje arhivsku građu, materijalna sredstva, kadrove i obaveze koje iz toga proističu od Istorijskog arhiva u Zaječaru, počev od 1.5.1990. godine. Od tada Odeljenje arhiva u Boru posluje pod imenom Muzeja rudarstva i metalurgije Bor - Odeljenje arhiva Bor, Ulica JNA br. 18. Godine 1988. Istorijski arhiv "Timočka krajina" u Zaječaru obeležio je 40. godina svoga postojanja. Ovom prilikom priređena je izložba dokumenata u Domu JNA i izdata monografija arhiva 1948-1988. godina. Zbog odlaska Svetomira Petrovića u invalidsku penziju, za direktora Arhiva je 31.5.1991. godine izabran Bora Dimitrijević, radnik Arhiva, imenovan je novi Upravni i Nadzorni odbor, i donet novi Statut, kao i druga normativna akta Arhiva. |
|||||||||||||||||||||||
 Polaganje kamena temeljca za depo 1990. |
Od osnivanja 1948. godine glavni problem u radu Arhiva bio je nedostatak adekvatnog prostora za smeštaj preuzete arhivske građe. Građani Zaječara su rešili da se iz mesnog samodoprinosa izgradi nova zgrada depoa Arhiva. Izgradnja je započela oktobra 1990. godine i, uz finansijsku pomoć SO Zaječar i Ministarstva za kulturu Republike Srbije, zgrada je završena 1993. | ||||||||||||||||||||||
 Izgradnja depoa 1991. |
Pošto je novi depo planski i namenski sagrađen, nastali su svi neophodni uslovi za trajnu zaštitu i čuvanje arhivske građe i registraturskog materijala. Smeštajni prostor depoa iznosi 1.000 m2, čime je problem smeštaja arhivske građe rešen za duži period. Preseljenje celokupne arhivske građe i ragistraturskog materijala iz starog depoa bivše pešadijske kasarne, izvršeno je septembra 1991. godine. | ||||||||||||||||||||||
| Ministarstvo za kulturu Republike Srbije 1992. godine preuzima osnivačka prava nad arhivima u Srbiji. Za direktora Arhiva u Zaječaru postavlja Boru Dimitrijevića i imenuje nove članove Upravnog i Nadzornog odbora. U okviru osavremenjavanja svoga rada Arhiv, uz pomoć Ministarstva za kulturu, dobija dva računara, na kojima počinje rad u okviru programa JAIS-a. Jedna od karakteristika u radu Arhiva u tom periodu je da se posvećuje pažnja kulturnoj delatnosti u gradskim okvirima, a i šire. |
|||||||||||||||||||||||
 Izložba "Nikola Pašić", 1995. |
Od osnivanja Memorijala "Nikola Pašić" u Zaječaru, 1996. godine, Arhiv sa njim tesno sarađuje: izdate su zajednički tri knjige, priređeno preko 20 izložbi raznog karaktera, predstavljeno 15 knjiga iz raznih oblasti i organizovano više okruglih stolova i predavanja. U Memorijalu "Nikola Pašić" nalazi se stalna postavka originalnih dokumenata iz arhivske zbirke dokumenata o Nikoli Pašiću. Od 1996. godine Memorijal je poveren na staranje Istorijskom arhivu, sve do 2001. godine, kada prelazi u nadležnost Narodnog muzeja u Zaječaru. | ||||||||||||||||||||||
 Promocija knjige "Srbija i Grčka", 1997. |
 Memorijal Nikola Pašić - predavanje Andreja Šemjakina, 1997. |
||||||||||||||||||||||
| Kao prigranično područje, koje je često bilo izloženo ratnim razaranjima i stradanjima, Timočka krajina je izgubila dosta neprocenjivog arhivskog materijala. Zbog toga je u Registar kulturnih dobara, iz Istorijskog arhiva u Zaječaru, upisano svega 11 fondova i zbirki, čija je arhivska građa od izuzetnog značaja. Pola veka svoga postojanja i rada Arhiv je svečano obeležio 1998. godine. Povodom ovog jubileja, 30. aprila 1998. godine, u Domu Vojske otvorena je izložba "Arhivsko blago Timočke krajine". Izložbu je otvorio Milorad Radević, direktor Arhiva Srbije. Ova izložba je zamišljena tako da posetiocu ukaže na ono što je najdragocenije i najinteresantnije u arhivskim fondovima i zbirkama koje se čuvaju u Arhivu. Ministarstvo za kulturu Republike Srbije 29. maja 2001. godine razrešava dužnosti direktora Arhiva Boru Dimitrijevića, i za novog direktora imenuje Nadeždu Pedović, radnika Arhiva u Zaječaru. Tada se imenuju i novi članovi Upravnog i Nadzornog odbora. Uz saglasnost Ministarstva za kulturu, Upravnog i Nadzornog odbora Arhiva, donose se novi Statut i druga normativna akta. U osavremenjavanju osnovne delatnosti Arhiva, i unapređenju arhivske delatnosti uopšte, Arhiv 2002. godine nabavlja još dva računara, skener i štampač u boji. Ministarstvo za kulturu, takođe 2002. godine, prenosi Arhivu sredstva za kupovinu standardnih arhivskih metalnih polica, ugradnju teretnog lifta i sredstva za projekat adaptacije potkrovlja zgrade Arhiva i depoa. |
|||||||||||||||||||||||
 Sa izložbe "Dokument i plakat - svedoci vremena 1833-1940" |
Juna 2002. godine radnici Arhiva su priredili izložbu pod nazivom "Dokument i plakat - svedoci vremena 1833-1940", koja je izazvala veliko interesovanje građana Zaječara i okoline. | ||||||||||||||||||||||
U periodu od
2003-2007. godine, Istorijski arhiv "Timočka krajina" bio je organizator
više izložbi, od kojih treba izdvojiti sledeće:
Osim izložbi, organizovani su i naučni skupovi, promocije knjiga i stručnih časopisa, među kojima svakako treba istaći "Arhivsko nasleđe", časopis koji naš Arhiv uređuje i izdaje jednom godišnje. |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
